مرحله اول:ملاحظات و نكات اوليه
مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت "موضوعات پژوهشي"(research topics)و يا اولويت هاي پژوهشي"(research priorities) و يا "مباحث پژوهشي"( issues for research) و يا "پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر"(further research) در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
مطالعه و وارسي "پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر" در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
 مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح
توجه به علاقه و يا تجربه استاد مربوطه به موضوع پيشنهادي


مرحله دوم:بررسي و تحليل مقوله ها و نكات مورد توجه در انتخاب موضوع
علاقمند بودن به موضوع
 نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
ارزشمند بودن موضوع:
مطرح بودن در سطح سازمان، ملي يا منطقه اي يا جهاني
منطقي بودن و نه فريبنده بودن
كاربردي بودن (در مورد پژوهشهاي غيربنيادي):امكان استفاده از نتايج در كوتاه مدت يا ميان مدت (بتواند به يك نياز مهم پاسخ دهد)
مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
امكان طرح و تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري
سئوالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد
براي پاسخ به سئوالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
امكان عملي اجراي پژوهش
انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر (با توجه به مقررات دانشگاه مربوطه)قابل انجام باشد
مطالعات نظري و دستيابي به منابع براي مطالعه امكان پذير باشد
نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد (مثلا به پرسشنامه ها در زمان مقرر پاسخ دهد يا در مصاحبه شركت كند)
شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر)در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن)وجود داشته باشد
امكان ادامه پژوهشهاي بيشتر در همان زمينه
پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد)


مرحله سوم:تصميم گيري كلي
تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد)
مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها


مرحله چهارم:محدودكردن دامنه موضوع
مطالعه متون علمي براي پي بردن به فضاهاي خالي براي تحقيق در آن موضوع
بيان موضوع محدود شده در قالب عبارت (عنوان پايان نامه)
مشورت مجدد با استادان مربوطه در مورد موضوع محدود شده
تائيد موضوع نهايي پس از انجام اصلاحات لازم در عنوان
مطالعه مجدد متون علمي براي يافتن و تدوين مسئله پژوهش
نوشتن سئوالها و يا فرضيه هاي مناسب براي تحقيق
مشورت با استادان مربوطه و تائيد مسئله ها و يا فرضيه ها


مرحله پنجم:انجام ساير گامهاي پژوهش كه در طرح پيشنهادي(proposal)مشخص مي شود:
مشخص كردن روش تحقيق
مشخص كردن جامعه پژوهش
مشخص كردن شيوه نمونه گيري
مشخص كردن ابزار گردآوري اطلاعات
اجراي مراحل عملي كار
تدوين گزارش تحقيق

 منبع:
انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران
گروه پژوهش